چرا چین حق وتو دارد

حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل متحد حق وتویی است که به ۵ عضو دائمی شورای امنیت یعنی آمریکا، فرانسه، انگلستان، روسیه (پیش از ۱۹۹۱ شوروی) و چین داده شده تا از تصویب هر پیش‌نویس در این شورا جلوگیری کنند. وتو اصطلاحی در زبان لاتین به معنای ممنوع می‌کنم است. این کلمه برای لغو یکطرفه یک قانون به کار می‌رود و به این ترتیب وتو قدرت نامحدودی است که می‌تواند سبب جلوگیری از (و نه تصویب) تغییرات خاص شود. حق وتو براساس اندیشه برتری صلح بر عدالت در اختیار ۵ عضو دائم شورای امنیت قرار گرفته است.

در منشور سازمان ملل متحد هرگز کلمه‌ای به نام وتو قید نشده است بلکه لزوم جلب ۹ رای موافق از مجموع ۱۵ رای اعضای شورای امنیت که باید شامل ۵ رای موافق اعضای دائم شورا باشد مطرح است، به این ترتیب مخالفت یکی از اعضای دائم به معنای عدم تصویب قطعنامه و به اصطلاح وتوی آن است.

علت انحصاری بودن حق وتو:
هر چند قدرت های دارای حق وتو، در ظاهر استدلال می کنند که سنگینی مسوولیت حفظ صلح و امنیت بین المللی به دوش آنهاست و اگر خطر صلح و امنیت جهانی را تهدید نماید، آنها هستند که باید پا به میان گذاشته و مانع از بروز جنگ جهانی دیگری شوند و یا در صورت وقوع چنین موضوعی، آن را خاموش نمایند؛ اما واقعیت این است که در نظر گرفتن حق وتو چیزی نیست جز تامین منافع و امنیت کشورهای استعمارگر و تداوم سیطره آنها بر سایر کشورها البته در پوششی قانونی. از این روست که مشاهده می نماییم این قدرت های بزرگ که خود سابقه تاریخی طولانی در تهدید نظم و امنیت بین الملل داشته و همواره جهت تامین منافع نامشروع خود، بخش های زیادی از جهان را در آتش جنگ های خانمان برانداز، سوزانیده اند، باز هم مدعی تامین امنیت و صلح جهانی بوده و طبیعی است این حق تبعیض آمیز را که وسیله تامین و تداوم منافع آنان است را به دیگر کشورها ندهند.

اعطای حق وتو به پنج کشور عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل متحد از همان ابتدا تاکنون با انتقادات گسترده ای روبه رو بوده است. منتقدین براین باور هستند که اعطای این حق به پنج کشور اصلی پیروز در جنگ جهانی دوم با اصول عدالت و نیز واقعیت های سیاسی جغرافیایی جهان همخوانی ندارد.

محور بحث های کنونی اعضای سازمان ملل متحد در باره حق وتو اعضای شورای امنیت سازمان ملل بر این منطق استوار است که در حال حاضر،آنطور که در دوران پس از جنگ جهانی دوم مطرح شده بود، دیگر دارندگان حق وتو در این سازمان به عنوان مسئولیت پذیرترین دولت های جهان محسوب نمی شوند و استفاده از این حق توسط آنها بیشتر تحت تاثیر اهداف سیاسی قرار دارد.

منابع:
hamshahrionline.ir
anti-cia.blogfa.com
ویکی پدیا


سایر سئوالات