چرا سوره یس نازل شد

همچنین در روایات آمده است که روزی پیامبر(ص)، در خانه خویش حضور داشتند که ناگهان، همهمه و سر و صدایی، از پشت در به گوش مبارکشان می رسد. به منظور پی بردن به علت سر و صدا، خود را به پشت در می رسانند و آرام، از روزنه در، نظری به بیرون می افکنند . دیدند که کفار قریش و عده ای از دشمنان ایشان به قصد کشتن آن حضرت، اجتماع کرده و با خشم، ناسزا می گویند. رسول خدا (ص)، با دیدن چهره هایی که از شدت غضب، به سرخی گراییده بود، به مقصود آنان پی می برند و لحظه ای درنگ می کنند که چه باید کرد؟ در خانه بمانم؟ تا کی؟ بیرون بروم یا خیر؟

در حالی که رسول خدا(ص) در خانه قدم می زدند، جبرئیل به محضر ایشان شرفیاب می شود و سوره ی «یاسین» را، بر حضرت تلاوت می کند، سپس از پیامبر(ص) می خواهد که آیات این سوره ی شریف را، با خود بخوانند و از خانه بیرون روند. رسول خدا (ص) نیز بی هیچ درنگی، گفته فرشته وحی را که در حقیقت امر خداوند بود، اجرا می فرمایند و در حالی که آیات سوره ی «یاسین» را می خواندند، از خانه خارج می شوند، اما گویی کافران و دشمنان، آن حضرت را نمی بینند. پیامبر(ص) نیز آهسته، گام بر می دارند، و در کنار آنان می ایستند و به ایشان نگاه می کنند. سپس مشتی خاک بر می دارند و بر سر و روی ایشان می پاشند ـ شاید این خاک، خاک مرگ بود؛ چرا که همه ی آنان در جنگ بدر کشته شدندـ1 در عین حال مشرکان، خاک را می دیدند، لکن پیامبر(ص) را نمی دیدند و بدون تعجب از ریخته شدن خاک بر سر و رویشان، آن را از چهره ی خود پاک می کردند و همچنان، به حضرت ناسزا می گفتند. نتیجتاً رسول خدا(ص) بدون هیچ خطری به مسجدالحرام می روند. فردی که از مقابل آن جمعیت عبور می کرد، از آنان می پرسد: برای چه این جا نشسته اید؟ پاسخ می­دهند: آمدهایم تا کار محمد(ص) را یکسره کنیم. آن مرد میگوید: چه نشسته اید که ایشان را در مسجد الحرام دیده ام! آنان شرمگین و شکست خورده، به یکدیگر نگاه می کنند و آنجا را ترک می گویند.2

نگاه به این رخداد، یادآور دو مطلب است: یکی حادثه ای که موجب نزول سوره «یاسین» و شان نزول آن را یادآور شده است و دیگری ـ که حائز اهمیت بسیار است ـ کارکرد و اعجاز آفرینی «یاسین»، در ابتدای نزول آن است. سوره ای که از همان ابتدا که بر زبان پیامبر(ص) جاری شده، اعجاز آفریده و سبب حل مشکلات بسیاری شده است؛ این شان و مرتبت، تنها مختص آن روز و آن واقعه نبوده، بلکه قرائت این سوره همواره مشکل گشا بوده است.

«یاسین» پیوسته در بردارنده آثاری اعجاب انگیز و فراوان بوده است، از جمله: مرتفع ساختن بن بست های زندگی، آسان نمودن امور شاق و دشوار، گشودن درهای بسته، کلید گشایش در گرفتاری ها، نشان دادن راه نجات از رنج و تنگنا و فقر و فلاکت، برکت بخشی به علم و مال و عمر، تاباندن نظر لطف و رحمت خدا بر صفحه دل و بر صحنه زندگی، فریاد رس سریع در لحظه های نیاز، رسوا نمودن دشمنان و خنثی کردن نقشه های شوم آنان.

شان نزول سوره یاسین یادآور ماجرای دیگری از پیامبر بزرگوار اسلام(ص) و همان ماجرای «لیله المبیت» است.

ماجرای لیله المبیت از این قرار است که وقتی خبر پیمان پیامبر(ص) با مردم یثرب به منظور تشکیل حکومت اسلامی به مشرکان مکه می رسد، آنان به منظور جلوگیری از عزیمت پیامبر(ص) به این شهر، در «دارالندوه»، جمع میشوند و تصمیم میگیرند که افرادی از خانواده های قریش، به اتفاق و در یک شب، به کشتن ایشان اقدام کنند. آنان در شب هجرت، بیرون خانه پیامبر(ص) اجتماع و آن خانه را محاصره می کنند.

رسول گرامی(ص) که پیش تر، به خواست خدا، از این مسئله باخبر شده بودند، آن را با علی(ع) در میان می گذارند و ایشان هم می پذیرند که آن شب را به جای پیامبر(ص) در بستر مبارکشان بخوابند و برد یمانی سبز رنگ آن حضرت را بر سرشان بکشند، تا کسی متوجه نشود که علی(ع) محمد(ص) نیست به این ترتیب، پیامبر(ص) از غفلت مشرکان استفاده می کنند و در همان شب به سوی مدینه هجرت می فرمایند.

صبحگاه، وقتی علی(ع) از جای خود بر می خیزند و مشرکان مکه متوجه می شوند که رسول خدا(ص) از دسترس ایشان خارج شده، با تعجب و خشم از علی(ع)می پرسند که محمد(ص) کجاست؟

ایشان فرمود: شما گفتید از شهرتان بیرون رود، او هم بیرون رفت. مشرکان در آن لحظه علی(ع) را رها می کنند و به جستوجوی رسول خدا(ص) می پردازند، اما در مسیر هجرت هم با امداد های غیبی، آنان نتوانستند پیامبر خدا را بیابند و ایشان به سلامت، به یثرب رسیدند.

هدف از نقل این داستان، بیان مشابهت ماجرای لیله المبیت و ماجرای نزول سوره ی یاسین است که در این جریان، سوره ی یاسین، پیامبر(ص) را از چنگال مشرکان نجات داد و در لیله المبیت، انسان کامل، یعنی حضرت علی(ع).

اگر به کارکرد این دو بنگریم، به پیوندی ویژه میان انسان کامل که قلب عالم امکان و سوره ی یاسین که قلب قرآن است، پی می بریم و در می یابیم که هر فضیلتی که برای سوره یاسین بیان شود، برای امامان معصوم(ع) نیز شایان ذکر است و هر معجزه و کرامتی که از امامان معصوم(ع) دیده ایم، در سوره یاسین هم می توانیم مشاهده کنیم.

گفتنی است که در ماجرای لیله المبیت نیز سوره یاسین بیتاثیر نبوده است چرا که وقتی رسول خدا(ص) پنهانی از خانه خارج می شدند، آیه 9 سوره یاسین ﴿و جعلنا من بین ایدیهم سداً و من خلفهم سداً فاغشیناهم فهم لایبصرون﴾را تلاوت می فرمودند.

***************************************************

1.عن ابن عباس قال: اجتمعت قریش بباب النبی –صلی الله علیه و آله و سلم- ینتظرون خروجه لیوذوه، فشقّ ذلک فاتاه جبرئیل بسوره یاسین و امره بالخروج علیهم، فاخذ کفّاً من تراب و خرج و هو یقراها و یذرّ التراب علی رووسهم، فما راوه حتی جاوز فجعل احدهم یلمس راسه فیجد التراب و جاء بعضهم فقال: ما یجلسکم؟ قالوا: ننتظر محمداً،فقال: لقد رایته داخل المسجد، قال: قوموا فقد سحرکم (بحارالانوار، چاپ ایران، ج 92/ 294)

2. عن عبدالله بن مسعود: ان قریشاً اجتمعوا بباب النبی –صلی الله علیه و آله وسلم - فخرح الیهم فطرح التراب علی رووسهم و هم لا یبصرونه قال عبدالله هم الذین سحبوا فی القلیب، قلیب البدر(مجمع البیان، ج 4/416)

منبع: khamesealeaba20.blogfa.com


سایر سئوالات